A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: imagejpeg(./assets/captcha/1580311326.4731.jpg): failed to open stream: Disk quota exceeded

Filename: libraries/antispam.php

Line Number: 144

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/iiksscom/public_html/fa/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 675

فصل جدید همکاری روسیه و آمریکا در بحران سوریه

فصل جدید همکاری روسیه و آمریکا در بحران سوریه تحولات سیاسی و نظامی

نیکنام ببری: برای اولین بار دولت جدید امریکا منافع خود را از حامیان منطقه اش جدا کرده و ابتکار عمل را با همکاری روسیه و دولت سوریه در دست بگیرد. ترامپ به خوبی می‌داند که تداوم همکاری با شرکای منطقه‌ای مساوی با هرج و مرج بیشتر است. ظرفیت و برد ترکیه و عربستان در بحران سوریه مشخص است. سقف قدرت و اثر گذاری این کشورها در ارسال تجهیزات بیشتر است. این قدرت‌ها توان چانه زنی و اقناع سازی بازیگران اصلی درگیر در بحران سوریه را ندارند. این در حالی است که روسیه و ایران از توانایی منحصر به فردی در بحران سوریه برخوردارند. جمهوری اسلامی ایران در کنار تعامل سازنده با دولت اسد از نفوذ بالایی در میان هسته‌های مقاومت مردمی برخوردار است ...
فصل جدید همکاری روسیه و آمریکا در بحران سوریه
 
 دنیای سیاست محل وقوع دگرگونی‌هاست. هیچ امر سیاسی برای همیشه ماندگار نیست. پدیده‌های سیاسی متاثر از شرایط زمانی و مکانی شکل می‌یابد. از همین رو در دنیای جهانی شده به ندرت شاهد تداوم یک سیاست از کشوری خاص هستیم. بعضا عمر برخی از رویکرد‌ها به دوره‌های معین چهار ساله و هشت ساله نیز ختم نمی‌شود. سرعت بالای تحولات از یکسو و نگرش متفاوت رهبران سیاسی از سوی دیگر امکان پیگیری سیاستی مشخص برای موضوعی معین را زایل ساخته است. از این رو بی جهت نیست که متعاقب با روی کار آمدن رهبر سیاسی جدید، استراتژی خارجی دولت‌ها تغییر معناداری پیدا می‌کند. در این میان برخی از تحلیل‌گران بر این باورند با آغاز زمامداری دونالد ترامپ در کاخ سفید، رویکرد کنونی آمریکا در منطقه و جهان چرخشی اساسی تجربه خواهد کرد. ترامپ در طول کمپین  انتخاباتی  بارها رویکرد آمریکا در جهان را به باد انتقاد گرفت و از انجام تغییرات جدی در سیاست خارجی آمریکا خبر داده بود. هم اکنون با پیروزی ترامپ و راه یافتن وی به کاخ سفید؛ بسیاری در داخل و خارج از آمریکا منتظر سیاست‌های جدید ترامپ هستند.

به نظر می‌رسد تنش زدایی با روسیه و مبارزه با داعش از جمله اولویت‌های ترامپ باشد. از دیدگاه ترامپ رویکرد کنونی آمریکا در سوریه بسیار مبهم و فاقد اهدافی مشخص و منسجم است. این رویکرد که بر  مبارزه همزمان داعش و دولت سوریه مبتنی است دستاوردی جزء افراط‌گری و آشوب بیشتر نداشته است. حدود بیش از هفتاد درصد خاک سوریه در اختیار داعش و دولت سوریه قرار دارد. دولت سوریه کنترل بخش‌های مرکزی رو به سواحل دریای مدیترانه که محل اسکان بخش اعظم جمعیت سوریه است را در کنترل دارد و داعش نیز کنترل بخش‌های شرقی را در اختیار دارد. در این شرایط استراتژی مبارزه با داعش و دولت اسد مساوی با تشدید بی ثباتی در کل جغرافیای سوریه است که زمینه را برای قدرت‌گیری گروههایی همچون احرار الشام و النصره که در شهرهای حلب و حمص حضور دارند، فراهم می‌سازد.

نکته مهم دیگری که ترامپ روی آن دست گذاشته است؛ مسئله گروه‌های به اصطلاح میانه‌رو است. از دید ترامپ دولت آمریکا طی پنج سال اخیر مدام از تقویت و تجهیز این گروهها سخن می‌گوید و این گروهها گزینه مناسبی برای گذار از وضعیت بغرنج پیش امده هستند. این درحالی است که اکنون هیچ نشان دقیق و مشخصی از این گروهها در سوریه وجود ندارد. اکثر اعضای این گروهها به جبهه النصره و داعش پیوسته‌اند. از این رو در نگاه ترامپ باید با کنار گذاشتن این گروهها مستقیم به سمت مبارزه با تهدید افراط‌گرایی در سوریه رفت. در این میان جلب همکاری روسیه و در مرحله بعد ایران بسیار ضروری می‌نماید. ترامپ برخلاف اوباما، جایگاه خاصی را برای همکاری با روسیه در بحران سوریه قائل است. از دید ترامپ مداخله نظامی در سوریه اعلام جنگ با روسیه و ایران است و این امر چالش‌های جبران ناپذیری را برای منافع امریکا در منطقه ایجاد می‌کند. از این رو به جای اتخاذ رویکرد چالشی در سوریه باید با همکاری روسیه به دفع خطر تروریسم پرداخت. از این‌رو به نظر می‌رسد در آینده ای نه چندان دور رویکرد ایده‌الیستی اوباما جای خود را به عملگرایی ترامپ خواهد داد. در رویکرد ترامپ، دولت اسد شر مطلق نیست بلکه می‌توان از ظرفیت‌های آن برای مقابله با تهدید سیاه داعش بهره جست. آمریکا با داعش مبارزه می‌کند در این میان دولت سوریه نیز به دنبال مبارزه با داعش و شاخه‌های وابسته به آن است؛ از این رو آمریکا و سوریه از تهدید و منافع مشترکی برخوردارند که می‌توانند با تقویت همکارهای نظامی و اطلاعاتی به دفع خطر تهدید مشترک بپردازند.

 در این میان دولت جدید آمریکا باید به دنبال اقناع‌سازی حامیان منطقه‌ای‌اش در خاورمیانه باشد. محور ترکی- عربی سخت در تلاشند از نمد بحران سوریه کلاهی برای خود بدوزند. این قدرت‌ها طی پنج سال اخیر دست به هر ابزاری برای تضعیف دولت اسد در برابر طیف متنوعی از مخالفان زده‌اند. به جرات می‌توان گفت که حاصل کار محور عربی- ترکی چیزی جزء تشدید خشونتها، افزایش افراط‌گرایی و قدرت‌گیری بیشتر داعش و النصره نبوده است. گروههای حامی انها همچون اخوان المسلمین، هیات عالی مخالفان هیچ گونه جایگاه قابل اتکایی در میان مردم سوریه ندارند و در زمین منازعه نیز از توانایی قابل ملاحظه‌ای برای مبارزه با تروریست‌های تکفیری نیز برخوردار نیستند. پیدایی چنین وضعیتی محور آنکارا و ریاض را در موضع انفعال قرار داده است. این کشورها از یکسو نظاره‌گر قدرت روز افزون دولت بشار اسد هستند و از سوی دیگر شاهد جولان گروههای تروریستی داعش و النصره می‌باشند. قدرت‌گیری جریان‌های تکفیری درست در نقطه مقابل خواسته‌های کشورهای منطقه است. این گروه‌ها با توجه به زمینه شدید ایدئولوژیک شان با هیچ کشوری سر سازگاری ندارند و در تلاش برای به آشوب کشاندن بیشتر منطقه هستند. در این میان نگرانی ترکیه با توجه به قرابت جعرافیایی و عربستان زمینه مستعد مذهبی بیش از سایرین است.

در سایه فعالیت گروههای تروریستی شهرهای کردنشین ترکیه آماج حملات تروریست‌ها قرار گرفته است. دامنه این انفجارها به شهرهای بزرگی همچون آنکارا و استانبول نیز رسیده است. افزایش تحرکات تروریستی برای کشوری مثل ترکیه که خواهان پیوستن به باشگاه اروپایی است، مطلوب نمی باشد. نگرانی سعودی‌ها نیز کمتر از ترکیه نیست. وابستگی حاکمان سعودی به آمریکا و مذهبی بودن جامعه در این کشور، این فرصت را برای گروههای مثل داعش فراهم می‌سازد که به راحتی در داخل جامعه عربستان شبکه سازی کنند. از این رو دو قدرت ترکیه و عربستان در یک وضعیت دوسر باخت قرار گرفته‌اند. از یکسو امال حذف اسد را از دست رفته می‌بینند و از طرف دیگر ادامه بحران را مساوی با تشدید حرکت‌های تروریستی در داخل مرزهای خود می‌دانند.

در این میان به نظر می‌رسد برای اولین بار دولت جدید امریکا منافع خود را از حامیان منطقه اش جدا کرده و ابتکار عمل را با همکاری روسیه و دولت سوریه در دست بگیرد. ترامپ به خوبی می‌داند که تداوم همکاری با شرکای منطقه‌ای مساوی با هرج و مرج بیشتر است. ظرفیت و برد ترکیه و عربستان در بحران سوریه مشخص است. سقف قدرت و اثر گذاری این کشورها در ارسال تجهیزات بیشتر است. این قدرت‌ها توان چانه زنی و اقناع سازی بازیگران اصلی درگیر در بحران سوریه را ندارند. این در حالی است که روسیه و ایران از توانایی منحصر به فردی در بحران سوریه برخوردارند.

جمهوری اسلامی ایران در کنار تعامل سازنده با دولت اسد از نفوذ بالایی در میان هسته‌های مقاومت مردمی برخوردار است. این نیروها نقش جدی در جلوگیری از سقوط دمشق و پیشروی ارتش سوریه در شهرهای حلب، حمص داشته اند. روسیه نیز مهم ترین حامی بین‌المللی دولت سوریه از سابقه نفوذ تاریخی در سوریه برخوردار است و هم اکنون با گسیل نمودن هواپیما‌های جنگی‌اش به منطقه حضوری جدی و مستقیم در صحنه نبرد سوریه دارد. حال باید منتظر اقدامات عملی ترامپ شد و اینکه چه میزان به همکاری با دولت روسیه در مبارزه با داعش خواهد پرداخت. هم اکنون این امیدواری در سیاست روسیه پدید آمده که امریکای ترامپ بیشتر از امریکای اوباما در سرکوب داعش مشارکت کند. از این رو در صورت گشوده شدن باب همکاری میان آمریکا با روسیه، می‌توان به ورق خوردن برگ جدیدی در تحولات سوریه امیدوار شد.


نویسنده: نیکنام ببری - دانشجوی دکترای روابط بین الملل، دانشگاه اصفهان
منبع: ایراس

برچسب ها:

نظرات کاربران

ارسال نظر