A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: imagejpeg(./assets/captcha/1573844108.0715.jpg): failed to open stream: Disk quota exceeded

Filename: libraries/antispam.php

Line Number: 144

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/iiksscom/public_html/fa/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 675

جدول توزیع جمعیت شهرها و ایالات حاشیه دریای خزر- شهرهای خزری + توضیحات

جدول توزیع جمعیت شهرها و ایالات حاشیه دریای خزر- شهرهای خزری + توضیحات جغرافیای خزر و مردم شناسی

جدول توزیع جمعیت شهرها و ایالات حاشیه دریای خزر- شهرهای خزری + توضیحات

گردآوری, تهیه و تنظیم:

میثم آرائی درونکلا / دکتری حقوق بین الملل و عضو هیئت علمی دانشگاه

 

دریای خزر توسط 5 کشور ایران, روسیه, قزاقستان, ترکمنستان و آذربایجان احاطه گردیده است که به ترتیب روسیه با وسعت 17.075.200 کیلومتر مربع و با جمعیتی بالغ بر 146.544.710 نفر در رتبه اول, ایران با وسعتی نزدیک به 1.648.195 کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به 80 میلیون نفر در رتبه دوّم و قزاقستان با وسعتی نزدیک به 27.724.900 کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به 18 میلیون نفر در جایگاه سوّم و آذربایجان با وسعتی نزدیک به 86.600 کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به 10 میلیون نفر در جایگاه چهارم و ترکمنستان با وسعتی نزدیک به 488.100 کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 5.240.502 نفر در جایگاه آخر قرار دارد.

بررسی آماری کشورهای حاشیه خزر مقداری پیچیده است و تراکم جمعیتی شهرهای حاشیه خزر در این 5 کشور متفاوت از نسبت جمعیت کل آنها با یکدیگر است.  به گونه ای که ایران بیشترین ساکن حاشیه دریای خزر را داشته و بعد از آن به ترتیب روسیه, آذربایجان, قزاقستان و ترکمنستان قرار دارند. لذا به بررسی وضعیت مناطق حاشیه ای دریای خزر در شهرها, ایالات و استان های حاشیه دریای خزر می پردازیم.

 

 

توضیحات مربوط به توزیع جمعیتی کشورهای خزر و تقسیمات کشوری هر یک از کشورهای حاشیه دریای خزر

ایران:

در ایران تقسیمات کشوری به ترتیب شامل استان, شهرستان, شهر, بخش و روستا می گردد و تقسیمات کشوری حاشیه دریای خزر در ایران محدود به سه استان نسبتاً پر جمعیت مازندران, گیلان و گلستان می گردد. وضعیت جغرافیایی این سه استان به گونه ای می باشد که اکثر شهرهای موجود در این سه استان به عنوان شهرهای ساحلی بوده و به سواحل خزر متصل می باشند.

مازندران:

مازندران با مساحت 23756 کیلومتر مربعی را می توان پرجمعیت ترین واحد تقسیمات کشوری در میان تمامی شهرها, استان ها و ایالات حاشیه دریای خزر دانست. این استان جمعیتی بالغ بر 3201486 نفر را در خود جای داده است.

گیلان:

گیلان دارای مساحتی بالغ بر 14044 کیلومتر مربع می باشد. جمعیت این استان نزدیک به 2560000 نفر بوده و از حیث جمعیت, بعد از جمهوری داغستان, دارای رتبه سوّم در جمعیت ساکن حاشیه دریای خزر می باشد.

گلستان:

گلستان با مساحت 20367 کیلومتر مربعی و جمعیت 1935000 هزار نفری در جایگاه پنجم جمعیتی در تقسیمات کشوری حاشیه دریای خزر می باشد.

 

روسیه:

از حیث تقسیمات کشوری می توان روسیه را کشوری بسیار پیچیده و متنوع به حساب آورد. اما در ناحیه خزر روسیه دارای یک استان و دو جمهوری می باشد. این جمهوری ها عبارتند از جمهوری داغستان و جمهوری قالموقستان و استان آستاراخان می باشد.

استان آستاراخان:

آستاراخان 44100 کیلومتر مربع وسعت دارد که جمعتی نزدیک به 1018626 نفر را بر اساس سرشماری سال 2016 در خود جای داده است.  این استان دارای 11 شهرستان می باشد که تنها سه شهرستان آن دارای دسترسی مستقیم به ساحل خزر می باشند. اهمیت این استان در هم مرز بودن آن با کشور قزاقستان است.  تقریباً 70 درصد مردم این منطقه روس تبار و 16 درصد قزاق و مابقی انها از قومیت های دیگر می باشند. آستاراخان قطب گازی روسیه یا روسیه اروپایی به حساب می آید و منابع غنی نفت و گاز دارد.

جمهوری داغستان:

جمهوری داغستان که جمهوری هم مرز با کشور آذربایجان و گرجستان  نیز می باشد دارای مساحتی بالغ بر 50300 کیلومتر مربع می باشد که جمعیتی نزدیک به 3015660 نفر را در خود جای داده است. این جمهوری بعد از استان مازندران پرجمعیت ترین ناحیه سرزمینی حاشیه دریای خزر می باشد. این جمهوری دارای 42 منطقه می باشد که در خود 10 منطقه شهری را جای داده است. داغستان سرشار از نفت, گاز و سایر منابع طبیعی است.

جمهوری قالموقستان:

این جمهوری مساحتی نزدیک به 76100 کیلومتر مربع دارد که بر اساس آخرین سرشماری ها در سال 2016 جمعیتی نزدیک به 278733 نفر را در خود جای داده است. 57 درصد از مردم این جمهوری را قالموق های مغول تبار که عموماً بودایی هستند تشکیل می دهند.  32 درصد دیگر را نیز روس و مابقی از قومیت های دیگر می باشند. این جمهوری دارای 13 منطقه می باشد و تنها یک منطقه با نام لاگانسکی با دریای خزر دارای ساحل می باشد.

 

قزاقستان:

قزاقستان دارای 14 ناحیه یا استان می باشد که دو استان مانگیستاو و آتیراو در حاشیه دریای خزر قرار دارند.

آتیراو:

آتیراو دارای 118631 کیلومتر مربع مساحت می باشد که میزبان 581468 هزار نفر جمعیت میباشد که 91 درصد از ساکنان آن قزاق تبار می باشند. این استان به 7 ناحیه تقسیم می گردد که در خود 2 شهر و 10 شهرستان را جای داده است. ناحیه کورمانگازی در این استان تنها ناحیه ای است که دارای خط ساحلی با دریای خزر می باشد. این استان هم مرز با روسیه می باشد.

مانگیستاو:

این استان دارای 165642 کیلومتر مربع مساحت می باشد که 606900 نفر را در خود جای داده است. این استان هم مرز با ازبکستان و ترکمنستان می باشد. این استان دارای 7 ناحیه می باشد. ساحل این استان در دریای خزر سرشار از منابع نفتی و گازی می باشد. بیونو, مانگیستائو, کاراکیا, مونایلی و تاپکاراگان از شهرهای ساحلی این استان به شمار می روند.  86 درصد از جمعیت مردمان این منطقه را قزاق ها تشکیل می دهند و 8.5 درصد از آنها را روس ها و مابقی آنها شامل اقوام دیگر می گردد.

 

ترکمنستان:

کشور ترکمنستان به 5 ایالت تقسیم می گردد که ایالت بلخان این کشور از ایالت های ساحلی خزر به حساب می آید. این ایالت دارای 139270 کیلومتر مربع مساحت می باشد. این ایالت هم مرز با ایران, قزاقستان و ازبکستان می باشد و از این حیث از اهمیت استراتژیکی برخوردار است. اهمیت این امر زمانی دوچندان می شود که بدانیم جزایر دریای خزر مربوط به کشور ترکمنستان نیز در این ایالت قرار داشته و نفت و گاز ترکمنستان از این منطقه استحصال می گردند. جمعیت این ایالت نزدیک به 553500 نفر می باشد که عموماً از اقوام ترکمن می باشند. این ایالت دارای 7 شهر و 6 شهرستان می باشد.

 

آذربایجان:

کشور آذربایجان به 10 منطقه اقتصادی تقسیم می گردد که در مجموع 66 رایون (که در جمهوری های تازه استقلال یافته شوروی رایج است و معادل ناحیه است) تقسیم می گردد. مناطق اقتصادی حاشیه دریای خزر شامل لنکران, آبشوران, آران و گوبا خاچماز می باشد. ناحیه های مجاور حاشیاه خزر نیز که در این چهار منطقه اقتصادی قرار گرفته اند عبارتند از: باکو, سومقاییت, خاچماز, لنکران, آستارا, نفتچال, ماساللی, سالیان, سیازن, آبشوران وخیزی. جمهوری اذربایجان بیشترین تقسیمات کشوری مجاور دریای خزر را دارد. البته می توان معادل فارسی رایون را شهرستان دانست که در اینصورت اکثریت عددی تقسیمات کشوری به کشور ایران میرسد و سپس آذربایجان قرار خواهد گرفت.

باکو:

باکو پایتخت آذربایجان است و تنها پایتخت ساحلی خزر نیز به حساب می آید. این شهر دارای مساحتی بالغ بر 2130 کیلومتر مربع می باشد که پذیرای جمعیتی نزدیک به 2204200 نفر می باشد. لذا از حیث جمعیت در رتبه چهارم شهرها یا ایالات حاشیه دریای خزر قرار دارد. باکو یک شهر تاریخی, توریستی و اقتصادی است.اکثریت جمعیت حاضر در این شهر آذری بوده و پیرو مذهب تشیع می باشند. قومیت های پراکنده ای مانند روس, تالشی, تاتی, کرد و ... نیز در این شهر ساکن می باشد.

سومقاییت:

سومقاییت دارای 94.17  کیلومتر مربع می باشد که جمعیت ساکن در ان بالغ بر 332900 نفر می باشد. این رایون در مجاورت باکو قرار داشته و ترکیب جمعیتی آن شبیه به رایون باکو می باشد.

خیزی:

این رایون دارای مساحت بالغ بر 1853 کیلومتر مربع می باشد و جمعیت ساکن در آن 15838 نفر می باشد. اکثریت مردم ساکن در خیزی تات تبار می باشند.

آبشوران:

رایون آبشوران دارای مساحتی بالغ بر 1360 کیلومتر مربع بوده که میزبان جمعیتی نزدیک به 202800 نفر می باشد. کشاورزی در این منطقه رونق داشته و عموم مردم ان تات تبار هستند که خود را ایرانی تبار می دانند. این منطقه تاسیسات نفتی مهمی را در خود جای داده است.

آستارا:

رایون آستارا را می توان در کنار شهر آستاری گیلان, سیبی دانست که از وسط نسف شده است. این منطقه دارای مساحتی نزدیک به 616.4 کیلومتر مربع داشته و جمعیت ساکن در آن 105200 نفر است. آستارا پل ارتباطی میان ایران و آذربایجان و امروزه نقطه ای استراتژیک در کریدور ریلی شمال-جنوب است. اکثریت مردم این شهر تالشی بوده و سنی مذهب می باشند.

لنکران:

رایون لنکران دارای مساحتی نزدیک به 1539.4 کیلومتر مربعمی باشد که جمعیت ساکن در آن بالغ بر 220780 نفر می باشد. اکثریت مردم ساکن در لنکران را تالش ها تشکیل می دهند و کشاورزی در این منطقه رونق دارد. تالش های آذربایجان عموما از اهل تسنن می باشند.

ماساللی:

رایون ماساللی دارای مساحت721 کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 211951 هزار نفر می باشد. مردمان این منطقه نیز عموماً تالی بوده و به زبان تالشی صحبت می کنند. این منطقه دارای کشاورزی فعال می باشد.

سیاه زن:

مساحت رایون سیازن 703.4 کیلومتر مربع است و جمعیت ساکن در آن 40500 نفر می باشد. قوم غالب در این رایون, قوم تات می باشد. این منطقه از مراکز مهم نفتی و گازی کشور آذربایجان است. تولدیات کشاورزی نیز در این منطقه نقش مهمی را در اقتصاد خانواده بازی می کنند.

خاچماز:

رایون خاچماز که علاوه بر همجواری با خزر, با کشور روسیه (جمهوری داغستان) هم مرز است دارای مساحتی نزدیک به 1046 کیلومتر مربع بوده و جمیع ساکن در آن 162100 نفر می باشد. این شهر به علت موقعیت جغرافیایی خود مقصد گردشگران زیادی در کشور آذربایجان است. اکثریت مردم این رایون آذری زبان بوده و اقلیت های متعدد دیگری نیز در آن ساکن می باشند. اکثریت آذری زبان های این رایون از پیروان تشیع می باشند.

سالیان:

رایون سالیان دارای مساحت 1792 کیلومتر مربع بوده که پذیرای جمعتی بالغ بر 124900 نفر می باشد. رود کورا در این رایون به خزر متصل می شود. همچنین مناطق نفت خیز آذربایجان در کرانه های ساحلی این رایون قرار دارند. اکثریت مردمان این منطقه ترک تبارند. مرکز اصلی صید ماهیان خاویاری خزر در آذربایجان نیز همین رایون است. مردمان این منطقه مسلمان اکثریت جمعیتی با شیعیان است.

نفتچاله:

رایون نفتچاله از نفت خیزترین مناطق کشور اذربایجان است که مساحت آن 1451.7 کیلومتر مربع و جمعیت آن 80390 نفر می باشد. این منطقه دارای کشاورزی فعالی نیز می باشد. اکثریت قومی در این منطقه با آذری هاست که عموماً مسلمان و شیعه می باشند.

 

گردآوری, تهیه و تنظیم:

میثم آرائی درونکلا / دکتری حقوق بین الملل و عضو هیئت علمی دانشگاه

برچسب ها:

نظرات کاربران

  1. محمد

    عالی و کاربردی

    پاسخ:

ارسال نظر