A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: imagejpeg(./assets/captcha/1600544862.2432.jpg): failed to open stream: Disk quota exceeded

Filename: libraries/antispam.php

Line Number: 144

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/iiksscom/public_html/fa/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 675

گونه های با ارزش ماهیهای دریای خزر و حوزه آبخیز شمال کشور

گونه های با ارزش ماهیهای دریای خزر و حوزه آبخیز شمال کشور اکوسیستم

مسعود تقی پور

 

دریای خزر(کاسپین) بزرگترین دریاچه محصور دنیا بشمار میرود و طول آن حدود ۱۰۳۰ تا ۱۲۰۰ کیلومتر و عرض آن بین ۱۹۶ تا ۴۳۵ کیلومتر است. حجم آب آن نیز ۷۸۷۰۰ کیلومترمکعب است. دریای خزر در گذشته بخشی از دریای تتیس بود که اقیانوس آرام را به اقیانوس اطلس متصل می‌کرد. از حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون سال پیش به تدریج راه این دریا ابتدا به اقیانوس آرام و سپس به اقیانوس اطلس بسته شد. قسمت شمالی این دریا بسیار کم‌عمق است به طوری که تنها نیم درصد آب دریا در یک‌چهارم شمالی دریا قرار دارد و عمق آن به طور میانگین کمتر از ۵ متر است. حدود ۱۳۰ رودخانه به این دریا می‌ریزند که اکثر آن‌ها از شمال غربی به دریا می‌پیوندند. بزرگترین آن‌ها رود ولگا است که هر سال به طور میانگین ۲۴۱ کیلومترمربع آب را وارد دریای خزر می‌کند. رودهای کورا ۱۳، اترک ۸٫۵، اورال ۸٫۱ و سولاک ۴ کیلومتر مربع آب را سالانه وارد دریا می‌کنند. طبیعت بسته خزر آن را منزلگاه جانوران و گیاهان منحصربه‌فردی کرده است اما در عین حال موجب شده تا در مقابل آلودگی‌های کشاورزی و صنعتی و نفتی بسیار آسیب‌پذیر باشد.

دریای خزر میزبان یکی از ارزشمندترین ذخایر ماهیهای گرانبها در دنیاست! در سواحل جنوبی دریای خزر و رودخانه های منتهی به این سواحل بیش از 78 گونه و 48 زیر گونه از 17 خانواده شناسایی شده که ماهیان خاویاری این دریاچه از شهرت جهانی برخوردارن و 90 درصد خاویار دنیا از ماهیان خاویاری این دریا استخراج میشه!

 

ماهیهای ساکن در حوزه دریای خزر عبارتند از ماهیهای خاویاری،اردک ماهی،سوف،اسبله ،ماهی سفید،کپور،کفال،کاراس،ماش،زردپر،ماهی آزاد،قزل آلا، لای ماهی ،ماهی سیم،کولی،کولمه،ماهی سیاه،شگ ماهی،ماهی شیشه ای، خار ماهی ،کیلکا،مارماهی،فیتو فاگ،بیگ هد،گاو ماهی،سگ ماهی و ...

من در این پست  5 گونه از ماهیهای با اهمیت و محبوب در شمال کشورمون رو یادآوری میکنم!

1.ماهیان خاویاری:

 

فیل‌ماهی یا بلوگا، تاس‌ماهی روسی یا چالباش، تاس‌ماهی ایرانی یا قره‌برون، ماهی شیب و ماهی ازون‌برون یا سوروگا، گونه‌های اصلی ماهیان خاویاری دریای خزر هستند.فیل ماهی بزرگ‌ترین ماهی آب‌های داخلی ایران است که از نقطه نظر کیفیت خاویار رتبه اول را به خود اختصاص داده‌است نام دیگر ان بلوگا است و نمونه‌هایی از آن با وزنی در حدود ۱۴۰۰ کیلوگرم و سنی بیش از ۱۰۰ سال صید شده‌است.

ماهیان خاویاری شکارچی هستند و حتی طعمه خودشون رو تعقیب میکنن(از عمق 1.5 تا 30متر) و نسبت به سن و جثه از ماهیهای کوچک و متوسطی مثل (گاو ماهی ،کاراس، کیلکا ،شیشه ماهی ،کولمه ،کپورچه و ...) و نرمتنان و صدفهای بستر دریا و رودخانه ها تغذیه میکنن ، ماهیان خاویاری بیشتر بوسیله تور صید میشن! ولی با بکارگیری سیستم مناسب و قایق با قلاب هم قابل صیده!

اکثر ماهیان خزر رفتار مهاجرتی دارند که ماهیان خاویاری نیز در زمان تولید مثل به رودخانه ها پر آب متصل به دریا مهاجرت میکنن که متاسفانه صید غیر قانونی و بیرویه هنگام مهاجرت این ماهیها از نواحی عمیقتر به نواحی کم عمقتر نسل این ماهی با ارزش رو  بشدت تهدید میکنه!

 

2.ماهی سفید:

 

ماهی سفید متعلق به خانواده کپور ماهیان بوده و محبوب ترین و پرفروش ترین ماهی  در شمال بشمار میره ! این این ماهی که به جواهر دریای خزر معروفه  با شروع فصل بهار از دریا به سوی رودخانه ها مهاجرت میکنه و تا اواسط تابستان اقدام به جفتگیری و تخمریزی میکنه،ماهی سفید بیشتر از جانوران کفزی و نرمتنان و صدفهای دو کفه ای ریز ساکن در بستر دریاها و هنگام مهاجرت به رودخانه ها از لارو حشرات و تخم سایر جانداران آبزی تغذیه میکنه! 10سال پیش در فصول مهاجرت به رودخانه ها و نواحی کم عمق ساحلی با سیستم  ماهیگیری انتظاری و ورزشی بخوبی قابل صید بود! اما با افزایش صید بی رویه و آلودگی نواحی ساحلی رفته رفته  صید این ماهی مشکلتر شده و متاسفانه دیگر صید ماهی سفید توسط قلاب در سواحل دریای خزر داره به افسانه و خاطرات ملحق میشه! ماهیهای سفید امروزه توسط تورهای صیادان به بازار فروش متصل میشن! که سال گذشته صیادان بومی در بازار ماهی فروشان بندر انزلی به من از کاهش چشمگیر صید ماهی سفید خبرهای بدی دادن که واقعا" نگران کننده است و مسولان تا دیر نشده باید یک فکری به حال مشکل آلودگی دریا و صید غیر قانونی توسط تورکشها در فصول تخمریزی و مهاجرت بکنن!!!

اما برای ماهیگیریان ورزشی و حرفه ای دو راه باقی مونده!!! اول سیستم صید با قایق و در حدفاصل 1 کیلومتری ساحل! دوم هنگام مهاجرت بهاری و پاییزی در رودهای منتهی به دریا!

 

3.ماهی سوف:

 

بعد از ماهی سفید محبوبترین ماهی در شمال بشمار میره و از گوشت مرغوب و باکیفیتی بالا برخورداره،ماهی سوف از جمله ماهیان شکارچیه که اقدام به مهاجرت هم میکنه برخلاف اردک ماهی! ماهی سوف در دنیا بخاطر صید ورزشی از جایگاه ویژه ای برخورداره و بعلت مقاومت بالا در مقابل امراض و نوسانات دمایی ،آلودگی های طبیعی و حتی گل آلود بودن آبهای ساکن در آن میتونه گونه ی خودش رو در اکوسیستم به خوبی حفظ کنه!

ماهی سوف در نوار ساحلی و عمق بالای 4 متر به شکار ماهی های کوچکتر از خودش میپردازه این ماهی فوق العاده مهاجم و درنده ست  و از تعقیب طعمه ها لذت میبره و دوست داره به دسته ماهیهایی مثل کیلکا و شیشه ماهی حمله کنه ماهیهای سوف مثل گرگها هم بصورت گروهی اقدام به صید میکنن هم بصورت انفرادی که اکثرا بعد از افزایش سن و جثه کم کم گوشه گیرتر میشن و واسه خودشون روی تخته سنگها و حفره ها قلمرویی رو تعیین میکنن!

این ماهی تقریبا از تمام گونه های موجود در حوزه دریای خزر تغذیه میکنه ! از جمله در کنترل جمیعت گاو ماهی دریای خزر نقش کلیدی رو ایفا میکنه! ماهی سوف با سیستم انتظاری یا لانسه کشی از نوار ساحلی قابل صید نیست چون سوف دریایی به ندرت به عمق های کمتر از 4 متر سر میزنه! پس در دریای خزر صید ماهی سوف حتما" نیازمند قایقه! البته اینم مطرح کنم که هیچ وقت صید ماهی سوف در دریا  به صید این ماهی در سدها و رودخانه ها نمیرسه چون این ماهی بخاطر منابع عظیم دریایی به ندرت در دریا گرسنه میمونه!

 

4.اردک ماهی:

 

اردک ماهی ببر خفته ای مردابها و تالابهای شمال کشوره این ماهی در زیر آب صیادی قهار و جسوره و تقریبا" به هر جنبده ای در قلمروش حمله میکنه! اردک ماهی مثل سوف حتی اقدام به همنوع خواری هم میکنه!این ماهی اکثرا" بین بوته ها و نیزارهای یا تنه درختان یا بوته های غرق در آب به کمین ماهیها و جانداران زیر آبی میشینه!

این ماهی علاقه خاصی به شکار قورباقه ،کپورچه،ماهی شیشه ای و کولی وسایر ماهیهای مهاجر به تالابها داره و بین حشرات به سوسکهای آبی و لارو سنجاقک علاقه داره ! اردک ماهی بعد از رشد کامل تقریبا هر جنبده ای رو حتی موشهای آبی ، مارها و جوجه پرندگان رو نیز مورد تغذیه قرار میده و در تالابها در راس هرم زنجیره غذایی قرار میگیره!

اردک ماهی در شمال به علت کم جمعیت بودن و همچنین اکوسیستم محدود دربرگیره این ماهی با وقار و دوست داشتنی نسبت به سایر گونه ها کمتر مورد صید قرار میگیره و جنبه ای اقتصادی زیادی نداره! و به نظر من به این ماهی فقط با دید صید ورزشی باید نگریست!!! تقریبا" هیچ گونه ای از خانواده اردک ماهیها در اسارت و سیستم بسته قابل تولید و بهره برداری انبوه و کلا" پرورش اقتصادی نیستند!

اما صید ورزشی این ماهی فوق العاده جذاب و پر هیجانه  و  همچنین صید این ماهی در دنیا از طرفداران بیشماری برخورداره! این ماهی هم  مثل ماهی سوف بصورت انتظاری قابل صیده هم بصورت لانسه کشی با طعمه مصنوعی!

 

5.ماهی کولی:

 

در شمال ماهی کولی از گونه ها و زیرگونه های متعددی برخورداره که صید شاه کولی و سیاه کولی بین ماهیگیرای بومی رایجتره!در شمال کشور تقریبا" هر جایی که امکانش باشه ماهیگیرای بومی و میهمان رو میتونین با در دست داشتن یه چوب کاسی و شناور کنار رودخانه ها، اسکله ها و سواحل سنگی  مشاهده کنین که من خودم همیشه با دیدن این عزیزان به شوق میام ! این ماهی از گوشتی لذیذ و طعمی منحصربه فرد برخورداره و خود شمالی ها این ماهی رو خیلی دوست دارن!ماهی کولی به صید بچه ماهی، لارو حشرات ،نرمتنان و سختپوستان ریز بخصوص( رش) علاقمنده و به نوعی می تونیم این ماهی رو یک شکارچی کوچیک بشمار بیاریم ! این ماهی پراکندگی خوبی در نوار ساحلی ، تالابها و رودخانه ها داره و کنار اسکله ها با کمی طعمه پاشی و سیستم ریسه شناور به راحتی قابل صیده!

برچسب ها:

نظرات کاربران

ارسال نظر