A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: imagejpeg(./assets/captcha/1574401900.9089.jpg): failed to open stream: Disk quota exceeded

Filename: libraries/antispam.php

Line Number: 144

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/iiksscom/public_html/fa/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 675

روند کاهشی تراز آب دریای خزر در دهه‌های آینده

روند کاهشی تراز آب دریای خزر در دهه‌های آینده محیط زیست

یک اقلیم‌شناس گفت: براساس سناریوهای تدوین شده در هیأت بین‌الدول تغییر اقلیم (IPCC) میزان بارش در سال‌های آتی نیز در این منطقه کاهش می‌یابد و طبیعتا باید منتظر روند کاهشی تراز آب دریای خزر در دهه‌های آینده باشیم.

آزیتا امیری ، اظهار کرد: دریای خزر با حجم آب حدود  77هزار کیلومتر مکعب، دارای مساحتی در حدود 400 هزار کیلومتر مربع بوده که مجموع خط ساحلی دریای خزر در مرزهای ایران حدود 740 کیلومتر است.

وی افزود: سطح تراز آب این دریا در حال حاضر 27 متر پایین‌تر از سطح آب دریاهای آزاد است این درحالی است که تراز آب دریای خزر در گذشته‌ نزدیک بارها در محدوده  منهای 24 متر تا منهای 28 متر نوسان داشته است.

*تغییر میزان آب ورودی و خروجی؛ دلیل پیشروی و پسروی آب دریا

این دکترای اقلیم‌شناسی بیان کرد: یکی از دلایل تغییر در تراز آب دریای خزر یا به عبارت ساده‌تر پیشروی و پسروی آب دریا  تغییر در میزان آب ورودی و خروجی آن به‌شمار می‌آید.

امیری تصریح کرد: از راه‌های ورودی آن، ورود آب رودخانه­‌ای، آب‌های زیرزمینی و همچنین بارندگی بر روی سطح دریا و بر سطح رودخانه‌های منتهی به دریا است که از میان عوامل ورودی، آب‌دهی رود ولگا در شمال دریا که 80 درصد آب دریای خزر را تأمین می کند از همه مهم‌تر است.

وی با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین راه‌های خروجی آن نیز تبخیر آب از سطح دریاست، اضافه کرد: تبخیر از سطح آب بستگی به دمای هوا و دمای سطح آب، شوری، میزان پوشش ابری آسمان، میزان رطوبت هوا و وزش باد دارد که در این میان دمای سطح آب نقش مهم‌تری را داراست.

 

*روند افزایشی دمای سطح آب دریای خزر

کارشناس هواشناسی کاربردی اداره کل هواشناسی مازندران ادامه داد: افزایش دما منجر به افزایش تبخیر و هدر رفت آب می‌شود، یعنی همان اتفاقی که در سال‌های اخیر شاهد آن هستیم و دمای سطح آب دریای خزر و دمای هوا در سال‌های اخیر روند افزایشی داشته که می‌تواند به‌دلیل گرمایش جهانی باشد.

امیری با اعلام اینکه تراز آب دریای خزر هم در حال کاهش و دریا در حال پسروی است، اظهار کرد: میزان آب‌دهی رودخانه‌های ایران به دریای خزر به‌عنوان ورودی کمتر از پنج درصد بوده که در مقابل سایر رودخانه‌ها مانند ولگا ناچیز است و تأثیر کمتری هم بر تراز آب دریای خزر دارد.

وی اضافه کرد: اگر همین میزان اندک نیز به‌دلیل افزایش دما و تبخیر و کاهش بارندگی و کاهش برف در ارتفاعات و افزایش میزان برداشت و مصرف آب، کاهش یابد در واقع ورودی آب به دریا نیز به همان نسبت کمتر می‌شود.

این اقلیم‌شناس یادآور شد: در سال‌های اخیر نیز دبی آب رودخانه‌های منتهی به دریای خزر از ایران مانند هراز و سفیدرود کاهش چشمگیری داشته و از سوی دیگر همراه با کاهش میزان بارش در حوضه‌های مختلف کشور، میزان بارندگی روی سطح دریا نیز در جنوب دریا کاهش یافته که این نیز می‌تواند بر پسروی آب دریا مؤثر باشد.

*نقش عوامل انسانی در تغییر تراز آب دریا

امیری خاطرنشان کرد: علاوه بر عوامل اقلیم و گرمایش جهانی، دخالت‌های انسانی از طریق برداشت یا انتقال آب، احداث سد در مسیر رودهای منتهی به دریا، انحراف مسیر رودها، مصرف آب رودها به‌ویژه برای کشاورزی در تغییر تراز آب دریا مؤثر است.  

وی بیان کرد: به طور خلاصه می‌توان گفت که بیشترین ورودی آب دریای خزر تا بیش از 80درصد  از رود ولگا در شمال دریا تأمین می‌شود که در سال‌های اخیر به دلیل احداث سد برآن و استفاده از آب آن برای کشاورزی و صنعت و روش‌های انتقال آب، آب‌دهی آن به دریا کمتر شده و میزان آبدهی رودخانه‌های جنوب دریای خزر که از ایران سرچشمه می‌گیرند ناچیز و کمتر از پنج درصد است، ولی کاهش بارندگی در حوضه این رودخانه‌ها و روی سطح دریا نیز تأثیر منفی می‌گذارد.

این اقلیم‌شناس افزود: از سوی دیگر خروجی آب دریا از طریق تبخیر سطحی به دلیل افزایش دمای هوا و افزایش دمای سطح آب، بیشتر شده است که این دلیل، علت مهم‌تری نسبت به کاهش بارندگی برای پسروی آب دریا است.

*تاثیرات زیست‌محیطی و اقتصادی کاهش تراز آب دریا

امیری تصریح کرد: کاهش تراز آب و پسروی دریا منجر به تخریب زیستگاه‌های فعلی و همچنین افزایش شوری و اسیدیته آب می‌شود که شرایط نامساعدی را برای آبزیان منطقه و زنجیره‌های زیستی متصل به آنها ایجاد می‌کند و پیامدهای محیط زیستی و اقتصادی در پی خواهد داشت.

وی در پایان گفت: براساس سناریوهای تدوین شده در هیأت بین‌الدول تغییر اقلیم (IPCC) میزان بارش در سال‌های آتی نیز در این منطقه کاهش می‌یابد و طبیعتا باید منتظر روند کاهشی تراز آب دریای خزر در دهه‌های آینده باشیم.

منبع: فارس

برچسب ها:

نظرات کاربران

ارسال نظر