A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: imagejpeg(./assets/captcha/1614439604.5515.jpg): failed to open stream: Disk quota exceeded

Filename: libraries/antispam.php

Line Number: 144

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/iiksscom/public_html/fa/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 675

تاثیر بارندگی های اخیر بر خلیج گرگان موقتی است

تاثیر بارندگی های اخیر بر خلیج گرگان موقتی است محیط زیست

خلیج گرگان تنها خلیج دریای خزر در بخش ایرانی آن است که به رغم بارش های اخیر، به دلیل خشکسالی های مداوم، کاهش آورد رودخانه ولگا و برخی دخالت های انسانی با خطر خشک شدن مواجه است؛ چراکه به اعتقاد کارشناسان تاثیر بارش ها بر تراز آبی این خلیج موقتی است.

 

خلیج گرگان در سال 1354 به همراه تالاب میانکاله و لپوی زاغمرز در استان های گلستان و مازندران به‌ عنوان نخستین مجموعه تالاب بین ‌المللی جهان در فهرست تالاب‌ های کنوانسیون رامسر به ثبت رسید که نشان از اهمیت این تالاب دارد؛ اما چند سالی است که صدای طبل خشک شدن این اکوسیستم ارزشمند به صدا درآمده است و بر این اساس کمیته ملی نجات این خلیج تشکیل شد تا راهکارهای نجات آن مشخص و اجرایی شود.

به گفته همایون خوشروان عضو کمیته ملی نجات خلیج گرگان، تاکنون هیچ یک از پیشنهادات نجات خلیج گرگان اجرایی نشده اما بارندگی های اخیر موجب آبگیری موقت خلیج شده است که البته این وضعیت پایدار نخواهد بود.
وی روز چهارشنبه درباره تاثیر بارندگی های اخیر بر خلیج گرگان به خبرنگار علمی ایرنا گفت: قطعا بارندگی های بهاری روی خلیج گرگان بی تاثیر نیست زیرا بخش منتهی الیه غربی این خلیج یک منطقه کم شیب است و وقتی باران می بارد، این منطقه را تحت پوشش خود قرار می دهد و آن را به شوره زاری که آب های سطحی آن لب شور تا شیرین است، تبدیل می کند.
خوشروان افزود: به همین دلیل از آنجایی که تحت این شرایط محیط آبی شکل می گیرد، جلبک ها و گیاهان آبزی شروع به رشد و نمو می کنند و شرایط نسبتا خوبی در منطقه حاکم می شود؛ اما نباید فراموش کنیم که تا هفته های آینده با توجه به گرم شدن هوا آبی که در سطح زمین نشسته است، سریع تبخیر می شود و خلیج دوباره به حالت اول برمی گردد.
رییس گروه پژوهشی مدیریت محیط زیست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: نباید تصور کنیم که خلیج گرگان احیا شده است؛ این احیا شدن یک حالت موقتی است و در واقع مشابه همان اتفاقی است که برای دریاچه ارومیه می افتد، یعنی زمانی که در حوضه آبریز دریاچه ارومیه بارندگی رخ می دهد، دریاچه واکنش خوبی دارد اما چند روز بعد دوباره به همان خشکی قبل برمی گردد.

** تبخیر خلیج گرگان سه برابر ورودی آب
خوشروان گفت: میزان تبخیر در خلیج گرگان بسیار بالا است، یعنی تبخیر معادل سه برابر آب های ورودی به بستر خلیج است؛ به عنوان مثال اگر یک واحد آب وارد خلیج گرگان شود، به اندازه سه برابر آن تبخیر می شود بنابراین برای اینکه تعادل برقرار شود و بعد از تبخیر آبی در خلیج باقی بماند، باید 6 واحد آب وارد شود تا سه واحد از آن در خلیج باقی بماند.
عضو هیات علمی گروه پژوهشی مدیریت محیط زیست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری افزود: از آنجایی که این تعادل به هم خورده و میزان تبخیر بیشتر از ورودی آب است، خلیج گرگان همچنان سیر قهقرایی تبخیر و خشک شدن را طی می کند.
وی اظهار داشت: نکته قابل تامل این است که دریای خزر با توجه به نوسانات فصلی به ویژه در فصل گرم سال، معمولا سالی حدود 30 سانتیمتر افزایش سطح تراز آبی دارد؛ وقتی این میزان آب بالا می آید، به همان میزان نیز آب وارد خلیج گرگان می شود که بخش های وسیعی از خلیج تحت تاثیر نفوذ آب دریای خزر قرار می گیرد.
عضو کمیته ملی نجات خلیج گرگان تاکید کرد: در واقع می توان گفت یک احیای موقتی تحت تاثیر نوسانات فصلی آب دریای خزر در خلیج گرگان به وقوع می پیوندد.
وی گفت: این نوسانات فصلی به علت ذوب شدن برف در حوضه آبریز رودخانه ولگا رخ می دهد؛ ولگا در فصل سرما کاملا زیر برف و یخ قرار می گیرد و وقتی وارد ماه می و گرم شدن هوا می شویم، یخ ها شروع به آب شدن می کنند که بر این اساس حجم زیادی آب وارد دریای خزر می شود که افزایش سطح را به همراه دارد.
خوشروان افزود: در واقع این 30 سانتیمتر افزایش سطح در مدت پنج تا 6 ماه وارد حوضه خلیج گرگان با وسعت 400 کیلومترمربع می شود، یعنی آبی حدود 1.2 میلیارد مترمکعب وارد خلیج می شود و همین مساله احیای موقت خلیج را به همراه دارد اما از تیرماه به بعد به دلیل اینکه دیگر افزایش آب وجود ندارد و روند کاهشی دوباره دنبال می شود، خلیج شروع به خشکزایی می کند و آبی راکه وارد آن شده است، سریع از دست می دهد.
وی گفت: این حجم آبی که از خزر وارد خلیج می شود، قابل توجه است زیرا تمام آب رودخانه هایی مانند قره سو، گرگان رود و نکارود که به خلیج گرگان می رسند، در مجموع می توانند سالانه نیم میلیارد مترمکعب آب به آن برسانند اما دریای خزر می تواند در مدت سه ماه حدود 1.2 میلیارد مترمکعب آب به خلیج گرگان وارد کند که رقم قابل توجهی است اما مساله این است که این میزان حجم آب در نهایت سه ماه با سرعت سه برابر کاملا تبخیر می شود و پایداری آن تا اواخر مهر و آبان ماه است؛ بنابراین حفظ آن در بستر حوضه از اهمیت زیادی برخوردار است.

** هیچ یک از اقدامات نجات خلیج انجام نشده است
خوشروان به اقدامات نجات خلیج گرگان اشاره کرد و گفت: تاکنون پیشنهادات زیادی برای نجات خلیج داده شده اما هنوز هیچ یک از آنها انجام نشده است، در آخرین جلسه قرار شد که نتیجه گیری نهایی در گرگان با برگزاری جلسه ای اتخاذ شود تا این مشکل را حل کنیم؛ اما تاکنون جلسه ای برگزار نشده است که مشخص شود چه روشی را در پیش بگیریم.
خلیج چهار هزار هکتاری گرگان، یکی از بزرگترین مخازن آب شیرین متصل به دریای خزر است و تداوم زندگی بسیاری از جانداران در بزرگترین دریاچه زمین به اتصال این خلیج با دریا وابسته است.
وی افزود: تاکید سازمان بنادر و کشتیرانی بر لایروبی کانال های خزینی و آشوراده در استان گلستان است که به خلیج گرگان سرازیر می شوند، اما سیاست استان مازندران برخلاف استان گلستان است، مسئولان استان مازندران معتقدند باید بخش غربی خلیج راکه دچار چالش است، نجات دهیم و می گویند باید با ایجاد کانالی مصنوعی یا با رفع موانع رسیدن روان آب ها به خلیج، آن بخش هرچه زودتر احیا شود؛ بنابراین بین دو استان اختلاف نظر وجود دارد.
رییس گروه پژوهشی مدیریت محیط زیست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: به نظر می رسد لایروبی کار درستی نیست زیرا سطح تراز آب دریای خزر در واکنش به گرمایش زمین رو به کاهش است؛ بنابراین حتی اگر لایروبی که هزینه زیادی دارد، صورت گیرد، در طولانی مدت جواب نخواهد داد.
وی ادامه داد: هزینه لایروبی هر کانال حدود 50 میلیارد تومان است و در مجموع 100 میلیارد تومان اعتبار برای لایروبی دو کانال نیاز است که عملا بعد از پنج سال دیگر آبی وجود ندارد که وارد این کانال ها شود؛ بنابراین با این کار ارزش افزوده پول خود را از دست داده و منابع اقتصادی خود را زیر سوال برده ایم، در حالی که می توان با یک دهم این مقدار، یک کانال از بخش جزیره اسماعیل بای به سمت خلیج گرگان احداث کرد تا با ورود آب از آن و وارد شدن به خلیج گرگان مشکل بخش غربی خلیج برای همیشه برطرف شود.
خوشروان گفت: اکنون تضادی بین این دو فرضیه وجود دارد؛ هدف استان گلستان این است که اگر لایروبی انجام شود، آنجا تردد دریایی راحت تر صورت می گیرد، صیادان به راحتی وارد دریا می شوند و رفت و آمد گردشگران آسان تر می شود اما این نکته را درنظرندارند که در میان مدت و درازمدت ممکن است این کانال هایی که با هزینه هنگفت لایروبی شدند، پاسخگوی نیاز آنها نباشد و به علت سهل انگاری سرمایه کلانی از کشور را از دست بدهیم.
بر اساس اعلام های صورت گرفته، عمق خلیج گرگان که در برخی نقاط به حداکثر سه متر می‌ رسید، اینک در اثر رسوب‌ گذاری به 1,5 متر کاهش یافته است.
رییس گروه پژوهشی مدیریت محیط زیست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با بیان اینکه یک فرضیه دیگر هم انتقال آب نیروگاه نکا به خلیج گرگان است، افزود: نیروگاه نکا برای خنک کردن سیستم خود آب را از دریا مکش می کند که بعد از مصرف هیچ نوع آلودگی نیز به همراه ندارد و فقط گرم است که این آب نیز در مسیر 14 کلیومتری به خلیج گرگان سرد می شود و به این ترتیب مشکل گرم بودن آب نیز برطرف و مشکل بخش غربی خلیج گرگان که اکنون کاملا خشک شده است، مرتفع می شود.
خلیج گرگان از لحاظ موقعیت جغرافیایی در جنوب شرقی دریای خزر و در حوزه شهرستان های بندرترکمن، بندرگز، نوکنده و بهشهر واقع است و از 60 کیلومتر طول و حداکثر 12 کیلومتر عرض برخوردار و دارای امتداد شرقی – غربی است.

 

منبع: ایرنا

برچسب ها:

نظرات کاربران

ارسال نظر