A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: imagejpeg(./assets/captcha/1664220411.3639.jpg): failed to open stream: Disk quota exceeded

Filename: libraries/antispam.php

Line Number: 144

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/iiksscom/public_html/fa/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 675

سرانجام سهم ایران از دریای خزر و بازار جهانی انرژی چه خواهد بود؟

سرانجام سهم ایران از دریای خزر و بازار جهانی انرژی چه خواهد بود؟ موازین حقوقی

امضای کنوانسیون وضعیت قانونی دریای خزر از پایان دو دهه جدال طولانی‌مدت در مورد وضعیت قانونی این دریا خبر می‌دهد. بستر دریای خزر دارای ذخایر غنی منابع هیدروکربنی است. به گفته اداره اطلاعات انرژی آمریکا، برآورد می‌شود این دریا حدود 49 میلیارد بشکه نفت و 8.3 میلیون متر مکعب گاز طبیعی را در بستر خود گنجانده باشد. انتظار می‌رود شروع بهره‌برداری جدی ازمنابع این دریا، به ویژه ذخایر نفت و گاز آن بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

 در تاریخ دوازدهم آگوست 2018، رهبران پنج کشور حوزه دریای خزر (آذربایجان، ایران، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان) در آکتائو قزاقستان شرکت کردند تا یک کنوانسیون قانونی مربوط به وضعیت دریای خزر را امضا کنند. این اتفاق از پایان دو دهه جدال طولانی‌مدت در مورد وضعیت قانونی خزر و تعیین دریا یا دریاچه بودن آن خبر می‌دهد.

 

سرانجام سهم ایران از دریای خزر و بازار جهانی انرژی چه خواهد بود؟

 

 

به گفته اکونومیست، این کنوانسیون به توافق رسید. تصمیم بر آن شد که به سطح خزر، به عنوان یک دریا رسیدگی شود و پنج حوزه از قلمرو ساحلی تا 15 مایل دریایی و همچنین حد ماهیگیری تا 10 مایل دریایی برخوردار شوند. اما کنوانسیون در مورد فرمول دقیق تخصیص بستر دریا و ذخایر معدنی آن به توافق نرسید. این موارد توسط کشورها بر مبنای تصمیم دو جانبه مشخص خواهند شد. مهمتر از همه این که کنوانسیون، ساخت خطوط لوله را مجاز دانسته که تنها به تصویب کشورهایی که از نظر شرایط زیست‌محیطی، بستر دریایی در مرز آن قرار گرفته نیاز دارد. این کنوانسیون همچنین حضور کشتی‌های نظامی بیگانه در آب‌های خزر را ممنوع کرده است. بدین ترتیب این کنوانسیون مطمئنا موفق به از بین بردن برخی مسائل تضاد برانگیز شده است؛ اما دیگر نگرانی‌های عمده کشورهای حوزه خزر به صورت دوجانبه مورد رسیدگی قرار خواهند گرفت. در این بین مهمترین مورد، تقسیم بستر دریاست.

 

بستر دریای خزر دارای ذخایر غنی منابع هیدروکربنی است. به گفته اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، برآورد می‌شود این دریا حدود 49 میلیارد بشکه نفت و 8.3 میلیون متر مکعب گاز طبیعی را در بستر خود گنجانده باشد.

 

از لحاظ تاریخی، دریای خزر تحت کنترل ایران بود، اما در اوایل قرن نوزدهم بخش شمالی آن به اتحاد جماهیر شوروی سابق رسید. پس از فروپاشی شوروی، جمهوری‌های تازه مستقل شده، خواستار سهم از این منبع شدند. ایران مخالف حل و فصل مبتنی بر رویکرد خط میانه بوده است، چرا که در این صورت تنها حدود 11 درصد از آب دریا، به ایران خواهد رسید. علاوه بر این، سهم ایران از دریای خزر دارای ذخایر هیدروکربنی کمتری نسبت به قزاقستان و ترکمنستان است. از این رو، تهران می‌خواست که خزر را به پنج بخش مساوی 20 درصدی تقسیم کرده یا مکانیسمی را برای توسعه منابع مشترک ایجاد کند. بخشی از آن به این دلیل است که ذخایر خزر در کرانه جنوبی در عمق بسیار زیاد واقع شده‌اند و در نتیجه استخراج آن دشوار است؛ بخش دیگر برای جلوگیری از محدودیت‌های قانونی تحمیل شده توسط رژیم تحریم‌های اخیر ایالات متحده است.

 

سرانجام سهم ایران از دریای خزر و بازار جهانی انرژی چه خواهد بود؟

 

روسیه نیز تقسیم منابع را موجب افزایش توان رقابتی خود برای صادرات گاز به اروپا قلمداد کرد. از این رو، با استناد به مسائل زیست‌محیطی از ساخت خط لوله‌های زیرزمینی از جمله خط ترنس کاسپین، از ترکمنستان به آذربایجان و از آن جا به اروپا، ممانعت کرد.

 

اگر چه این توافقنامه یک راه‌حل موقت برای بحث در مورد تقسیم منابع به ارمغان آورده است، همچنان اختلافات مهمی در تقسیم بستر و همچنین تضاد منافع استراتژیک مانند تعریف بستر دریا، تقسیم منابع هیدروکربنی زیرزمینی و ساخت و ساز خطوط انتقال نفت و گاز بین‌مرزی ادامه دارد. اگر این مسائل در مذاکرات گنجانده شده بودند، بعید بود که حتی توافق موقت فعلی نیز به نتیجه می‌رسید.

 

سرانجام سهم ایران از دریای خزر و بازار جهانی انرژی چه خواهد بود؟

 

 

بنا به گفته فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، تولیدکنندگان گاز روی بازار هند، زیاد حساب می‌کنند. با توجه به اینکه دولت این کشور اعلام کرده قصد دارد اقتصاد را به سمت گاز محوری حرکت دهد. در حالی که از نظر فنی امکان انتقال گاز از دریای خزر به شبه قاره هند افزایش یافته است، هزینه و پایداری فنی ساخت خط لوله همچنان به توجه بیشتر نیاز دارد. بدین منظور هر خط لوله باید حداقل 1500 کیلومتر امتداد پیدا کند، هر چند شبکه خطوط لوله موجود در ایران می‌تواند برخی هزینه‌ها را کاهش دهد. در نهایت، ارزش ذخایر انرژی خزر در پتانسیل پیوستن به ذخایر نفت و گاز جهانی نهفته است.

منبع: اوراسیا ریویو

مترجم: فرید ناهید

برچسب ها:

نظرات کاربران

ارسال نظر